کمک های کامپیوتری

ناوشکن بریتانیایی اچ‌ام‌اس دیرینگ که در سال ۲۰۰۶ به آب انداخته‌شد، جدیدترین و نوین‌ترین ناوشکن عملیاتی جهان است.

ناوشکن (به انگلیسی: Destroyer) یک کشتی جنگی سریع، با توان مانور بالا و همزمان پایداری زیاد است که برای مقاصد اسکورت شناورهای بزرگتر در ناوگان‌های دریایی و یا گروه نبرد بکار می‌رود (در اصل قایق‌های اژدرافکن، بعدها زیردریایی‌ها و هواپیماها).

پیش از جنگ جهانی دوم ناوشکن‌ها شناورهای سبکی با توان پایداری پایین بودند برای عملیات‌های غیر محافظتی اقیانوسی. معمولاً ناوشکن‌ها با یکدیگر به ماموریت فرستاده می‌شوند. در جریان و پس از جنگ جهانی دوم، ناوشکن‌ها بزرگتر و بسیار قویتری با توانایی شرکت در عملیات‌های منفرد ساخته‌شدند، به‌ویژه به عنوان ناو که در دهه‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ ساخته شدند.

در آغاز سدهٔ ۲۱، ناوشکن‌ها سنگین‌ترین واحدهای جنگ سطحی برای استفاده عمومی هستند. تنها ۴ کشور (آمریکا، روسیه، فرانسه و پرو) ناوهای سنگینتر در خدمت دارند و هیچ کشوری نبردناو در خدمت ندارد. ناوشکن‌های مدرن، که همچنین به عنوان ناوشکن موشک‌انداز شناخته می‌شوند، از دید تُناژ (وزنی) با ناوهای جنگ جهانی دوم یکی هستند ولی از دید قدرت آتش خیلی با آنان متفاوتند.

تاریخ آغازین [ویرایش]

پدیدارشدن ناوشکن‌هاو بهینه‌سازی آنان تا جنگ جهانی دوم، با اختراع اژدر در ارتباط بوده‌است. اختراع اژدرهای ملخ‌دار خودپیشران (به انگلیسی: Self-propelled torpedo) در دهه ۱۸۶۰ به یک طرف درگیر این امکان را داد که تنها با یک پرتاب‌کننده که اژدر از آن رها می‌شد یک ناوگان قوی دشمن را نابود کند.

قایق‌های تند برای حمل اژدر ساخته‌شدند که قایق اژدرافکن نام دارند. این قایق‌ها در دهه ۱۸۸۰ به کشتی‌های کوچک ۵۰-۱۰۰ تُنی تبدیل شدند که به اندازه کافی تند و سریع بودند که از دست قایق‌های مراقبتی دشمن بگریزند.

نخستین پاسخ به پدیدارشدن قایق‌های اژدرافکن، ساخت قایق‌های محافظتی سریعتر با آتشبار سنگین‌تر بود که شکارچی (به انگلیسی: Catchers) نام گرفتند.

در ابتدا تهدید با اژدرها تنها زمانی بود که ناوها در بندر لنگر انداخته بودند؛ ولی به مرور ساخت اژدرها با برد بیشتر و سریعتر سبب تهدید ناوبری در دریا نیز شد. پس از اینکه نیاز به اسکورت ناوگان‌ها توسط شکارچی در دریای نیز احساس شد، این قایق‌ها می‌بایست تحمل و توانایی سفرهای دریایی را نیز می‌داشتند، در نتیجه به طول آنان افزوده‌شد و بزودی بطور رسمی قایق اژدرافکن‌شکن نام گرفتند و پس از آن شکننده (ناوشکن) نامیده‌شدند.

زمانی رسید که ناوشکن‌ها خیلی بیشتر از یک شکارچی حفاظتی بودند، این ایده مطرح شد که خود آنان می‌توانند نقش اژدرافکن را نیز داشته‌باشند، بنابراین لوله‌های پرتاب اژدر به آنان افزوده‌شد. در آن زمان و حتی در زمان جنگ جهانی اول تنها عملکرد ناوشکن‌ها حفاظت از ناوگان خودی از حمله اژدرافکن‌ها و انجام حمله متقابل به رزم‌ناوهای دشمن بود. وظیفه اسکورت کشتی‌های بازرگانی در آینده به آنان افزوده‌شد.

ناوچه سبک بخار فرانسوی دوپلکس (۱۸۵۶-۱۸۸۷)

ناوچه سبک (به انگلیسی: Corvette) یک کشتی جنگی کوچک، با قابلیت مانور بالا و آتشبار سبک است، از ناوچه کوچکتر و از قایق گشت ساحلی بزرگتر است.

در عصر دریانوردی (به انگلیسی: Age of saile) ناوچه‌های سبک از ناوچه‌ها کوچکتر و از کرجی جنگی (به انگلیسی: Sloop-Of-War) بزرگتر بودند، بطور معمول تنها با یک طبقه توپ. تغریبا تمام نیروهای دریایی نوین از کشتیهای کوچکتر از ناوچه برای وظایف ساحلی استفاده می‌کنند، ولی تمامی آنها از واژه ناوچه سبک استفاده نمی‌کنند.

ناوچه سبک پرتقالی باپتیستا د انراده (به انگلیسی: Baptista De Andrade)

کشتیهای دریانوردی [ویرایش]

در عصر دریانوردی، ناوچه‌های سبک، یکی از انواع کشتیهای جنگی کوچک بودند، آنها از لحاظ دسته بندی بسیار نزدیک به کرجی‌های جنگی بودند. نقش ناوچه‌های سبک اغلب دربرگیرنده وظایف گشت ساحلی، جنگهای کوچک، پشتیبانی ناوگانهای بزرگ و یا شرکت در عملیات نشان دادن پرچم(به انگلیسی: Show-the-flage Mission) بود. ناوگان سلطنتی از دهه ۱۶۵۰ آغاز به استفاده از کشتیهای کوچک کرد ولی بطور معلوم از آنها به عنوان کرجی جنگی نام می‌بردند تا ناوچه‌های سبک. نخستین منابع دال بر استفاده از نام ناوچه سبک به نیروی دریایی فرانسه در دهه ۱۶۷۰ برمی‌گردد که اصل واژه به احتمال قوی از همینجا بوجود آمده‌است. ناوگان سلطنتی از این لفظ استفاده نمی‌کرد تا بعد از جنگهای ناپلئون برای توصیف کشتیهای رده بندی نشده کوچک که به کرجی شباهت داشتند.

بیشتر ناوچه‌های سبک و کرجی‌ها در سدهٔ ۱۷ در حدود ۴۰ تا ۶۰ فوت (۱۲ تا ۱۸ متر) طول و ۴۰ تا ۷۰ تن (۳۶ تا ۶۴ تن متریم) وزن داشتند، آنها ۴ تا ۸ توپ بر روی یک طبقه با خود حمل می‌کردند. ظرفیت و ابعاد ناوچه‌های سبک به آرامی زیاد شد تا جایی که در قرن ۱۸ طول آنها به حدود ۱۰۰ فوت (۳۰ متر) رسید و وزنشان بین ۴۰۰ تا ۶۰۰ تن (۳۶۵ تا ۸۴۴ تن متریک) رسید. یکی از بزرگترین کشتیهای عصر دریانوردی کشتی آمریکایی کانستلیشن (به انگلیسی: Constellation) بود که در ۱۸۵۵ ساخته شد. کشتی ۷۶ فوت (۵۴ متر) طول داشت و ۲۴ توپ حمل می‌کرد، اندازه آن بقدری بزرگ بود که بعضی از صاحبنظران امور دریانوردی آن را یک ناوچه می‌دانند. البته از آن همچنین به عنوان کرجی جنگی نام برده شده‌است

کشتیهای بخار [ویرایش]

کشتیهای عصر بخار نسبت به اجداد خود سریع‌تر و با قابلیت مانور بالاتر بودند. ناوچه‌های سبک در این دوره در کنار قایق‌های توپدار برای مأموریت‌های مستعمراتی مورد استفاده قرار می‌گرفتند. استفاده از رزم‌ناو و دیگر کشتیهای بزرگ در مقابل مردم محلی در آفریقا و خاور دور که معمولاً مطیع بودند غیر ضروری بود.

جنگ جهانی دوم [ویرایش]

ناوچه‌های سبک مدرن در جریان جنگ جهانی دوم به عنوان کشتی گشتی و کشتی محافظتی برای کاروان‌های دریایی در آمدند زیرا به آسانی ساخته می‌شدند. طراح بریتانیایی ویلیام رید (به انگلیسی: William Reed) کشتی کوچکی بر اساس کشتی یک ملخه شکار نهنگ کمپانی اسمیت داک (به انگلیسی: Smith Dock) طراحی کرد، طراحی بسیار ساده و استاندارد آسان ساختن محلی آن به تولید سریع آن در اسکله‌ها و کارگاههای کوچک به مقدار انبوه کمک کرد. وزیر وقت، وینستون چرچیل، که بعدها فرمانده کل شد، در استفاده از نام ناوچه سبک سهم به‌سزایی ایفا کرد اولین ناوچه‌های کلاس گل (به انگلیسی: Flower Class) بودند (کشتیهای ناوگان سلطنتی با نام انواع گلها نامگذاری می‌شدند، در ناوگان سلطنتی کانادا اسامی شهرهای کوچک را انتخاب می‌کردند). ماموریت اصلی اولین ناوچه‌های سبک در جریان جنگ جهانی دوم حفاظت از کشتیهای تجاری در آتلانتیک شمالی در راه آنها برای رساندن تدارکات از بریتانیا به اتحاد جماهیر شوروی بود. ناوچه‌های سبک گل-کلاس در اصل برای عملیاتهای محافظتی در مناطق نه چندان دور از ساحل طراحی شده بودند، و طراحی ایده آلی برای اسکورت ضد زیردیایی نبودند، طول آنها برای عملیات در اقیانوس باز بسیار کم بود، تجهیزات ضد هوایی سبکی داشتند، کمی از کشتیهای تجاری که اسکورت می‌کردند سریعتر بودند (یک مشکل بسیار بزرگ ظهور زیردریایی‌های آلمانی (به آلمانی: U Boat) بود که عملاً سریعتر بودند)، با اینکه قابلیت مانور بالا داشتند و در دریا خوب عمل می‌کردند، ولی وضعیت زندگی خدمه برای سفرهای طولانی در اقیانوش واقعاً وحشتناک بود. به همین دلیل، ناوچه‌های سبک برای عملیاتهای اسکورت در ناوگان سلطنتی جای خود را به ناوچه‌ها دادند که بزرگتر، سریعتر، آتشبار بهتر و دارای دو محور (دو ملخه) بودند. به هر حال، بسیاری از کارگاه‌های ساخت کشتی امکانات ساخت کشتیها با اندازه ناوچه را نداشتند، به همین دلیل ناوچه‌های سبک قلعه-کلاس (به انگلیسی: Castle Class) که طراحی بهتری داشتند در اواخر جنگ معرفی شدند که بعضی از آنها تا میانه‌های ده ۱۹۵۰ در خدمت بودند.

ناوگان سلطنتی استرالیا ۶۰ فروند ناوچه کلاس باترست (به انگلیسی: Bathurst Class) ساخت، شامل ۲۰ ناوچه سبک برای ناوگان سلطنتی انگلستان با خدمه استرالیایی، و ۴ ناوچه سبک برای ناوگان سلطنتی هندوستان. این ناوچه‌های سبک که رسما از آنها با عنوان ناوچه‌های سبک مین‌جمع‌کن استرالیایی و یا کرجی مین‌جمع‌کن توسط ناوگان سلطنتی نام برده می‌شود، نام‌های خود را از روی شهرهای استرالیا گرفته‌اند.

ناوچه آفریقای جنوبی که توسط اس ان ای به عنوان یک ناوچه سبک درنظر گرفته شده‌است

ناوچه سبک نیروی دریای آلمان

ناوچه سبک فوق مدرن ویزبی-کلاس نیروی دریایی سوئد که برخی معتقدند پیشرفته ترین ناوچه سبک در جهان است که به طور کامل از تکنولوژی رادارگریز استفاده می‌کند

ناوچه‌های سبک مدرن [ویرایش]

اکثر نیروهای دریایی در قرن ۲۰ و ۲۱ به سمت شناورهای سطحی کوچکتر که قابلیت مانور بالا دارند متمایل شدند. این شناورها با وزنی بین ۵۴۰ تا ۲۷۵۰ تن (۵۵۰ تا ۲۸۰۰ تن متریک‌) و اندازه بین ۱۸۰ تا ۳۳۰ فوت (۵۵ تا ۱۰۰ متر) در طول معمولاً به توپهای با کالیبر کوچک و متوسط، موشکهای سطح به سطح، موشکهای زمین به هوا، و سلاح‌های جنگ‌های زیر سطحی مجهزند. بسیاری توانایی جای دادن یک بالگرد کوچک تا متوسط را دارند.

کلاس ناوچه‌های سبک حال حاضر [ویرایش]

خیلی از کشورها امروزه از ناوچه‌های سبک استفاده می‌کنند. برخی از آنها شامل، سوئد، آلمان، آفریقای جنوبی، هند، چین، اسرائیل، لهستان، ترکیه، یونان و روسیه و کشورهایی که با دریاهای کوچک هم مرز هستند، همانند دریای بالتیک، خلیج فارس تمایل بیشتری برای ساخت ناوچه‌های سبک کوچکتر با قابلیت مانور بالا را دارند.

ناوچه اسپانیایی دسکیوبیترا (به انگلیسی: Descubietra) که در حال حاضر در نیروی دریایی مراکش و مصر خدمت می‌کند در حقیقت ناوچه سبک ۱۴۰۰ تن می‌باشد. با در نظر گرفتن امکان بحث، یکی از پیشرفته‌ترین ناوچه‌های سبک حال حاضر دنیا ناوچه سبک ویزبی-کلاس (به انگلیسی: Visby Class)است که در خدمت نیروی دریایی سوئد است. اولین کشتی جنگی عملیاتی دنیا که بطور کامل از تکنولوژی رادار گریز استفاده می‌کند. ایالات متحده آمریکا نیز در حال توسعه کشتی جنگی ساحلی (به انگلیسی: Littoral Combat Ship) است که بسیار به ناوچه سبک شباهت دارد. (به انگلیسی: LCS)ها قرار است جایگزین ناوچه‌های سبک الیور هزارد پاری ـ کلاس (به انگلیسی: Olive Hazard Pary Class) در نیروی دریایی آمریکا شوند.

کشتی جدید آلمانی براوشویگ (به آلمانی: Brauschweig) که برای کمک به شناورهای واکنش سریع آلمان طراحی شده‌است هم به فناوری رادارگریز مجهز است و توانایی حمله از زمین را دارد.

ترکیه در ژوئیه ۲۰۰۵ آغاز به ساخت اولین از ۱۲ ناوچه سبک میگلم - کلاس (به انگلیسی: Milgem Class) کرده‌است که اولین کشتی با نام هیبلیادا (به انگلیسی: Heybeliada) در سال ۲۰۱۰ وارد خدمت خواهد شد. طراحی مفهومی و شرح نوع عملیات آن بسیار به‌ها شباهت دارد. نیروی دریایی هلنیک (به انگلیسی: Hellenic) (یونان) در حال حاضر از کشتیهای سوپر ویتا (به انگلیسی: Super-Vita) استفاده می‌کند. که وزن آنها حداکثر ۵۸۰ تن است. البته نیروی دریایی هلنیک این کشتیها را در کلاس شناورهای موشک انداز تندرو (به انگلیسی: Fast Attact missle craft) طبقه بندی می‌کند. شناور مشابه کیلیک (به انگلیسی: Kilic) قایق تندروی موشک انداز نیروی دریایی ترکیه‌است که توسط لورسن ورنت (به انگلیسی: Lurssen Werft) طراح آلمانی کشتی در کلاس ناوچه‌های سبک رده بندی شده‌است. نیروی دریایی اندونزی ناوچه‌های سبک تولید داخلی را دریافت خوهد کرد با نام ۱۰۴ ام (به انگلیسی: M۱۰۴)، این احتمال وجود دارد که این ناوچه‌ها سبک با موشکهای سی - ۸۰۲ (به انگلیسی: C-۸۰۲) مجهز شوند که در حال حاضر بر روی قایق‌های تندروی گشتی داخلی اف پی بی - ۵۷ (به انگلیسی: FPB-۵۷) سوار است.

هواپیمای بویینگ 787

سرانجام هواپیمایی که 4 سال پیش خبر ساختش را شنیده بودیم، به نمایش عمومی گذاشته شد. هواپیمای بویینگ 787 (ملقب به dreamliner) که پیشرفت مهمی در صنعت هوافضا محسوب می‌شود، دیروز از آشیانه شهر سیاتل در ایالت واشنگتن، وارد یک رقابت سنگین شد.

اگر دوست دارید یک رقابت حرفه‌ای تجاری را ببینید، کافی است نظرتان را به رقابت دو شرکت بوئینگ و ایرباس معطوف کنید. تمامی زوایای یک تجارت را در این رقابت حس می‌کنید؛ تکنولوژی، رضایت مشتری، مدیریت صحیح، آینده‌نگری، ریسک‌پذیری، ارزش افزوده، خدمات، امنیت و .....

ایرباس و بوئینگ از بدو تأسیس رقیب تجاری هم بودند، ولی در این چهار سال، به کلی جهت حرکت‌شان را تغییر دادند و در مقابل یکدیگر ایستادند. ماجرا از این جا شروع شد؛ دو سال پیش در نمایشگاه هوایی فرانسه (از بزرگترین Air Showهای دنیا) موجود عجیبی را شرکت ایرباس به نمایش گذاشت با نام A380. البته از چندین ماه قبل از نمایشگاه تمامی شبکه‌های خبری ورود این هواپیما را به یگان هوایی خوشامد گفته بودند.

A380 یک هواپیمای بسیار بزرگ و لوکس است که در آن فضاهای متنوعی برای رفاه حال مسافران تعبیه شده است. اما در همان زمان که ایرباسی‌ها در حال ساختن یک هواپیمای غول‌پیکر بودند، بوئینگی‌ها شیوه دیگری را پیش گرفتند؛ آن‌ها به دنبال ساخت یک هواپیمای اقتصادی بودند و حاصل تحقیقاتشان، هواپیمایی مدرن با کاهش مصرف سوخت 20 درصدی و طراحی بسیار زیبای داخلی شد.......

مایش بوئینگ 787 ما را به یاد تولد برادرش بوئینگ 747 می‌اندازد. بسیاری از ما زمانی ‌را که برای اولین بار هواپیمای 747 ملقب به جامبوجت را دیدیم، شاید به یاد داشته باشیم. این هواپیمای غول پیکر در دهه 1970 میلادی نخستین پروازش را در فرودگاه بالتیمور واشنگتن انجام داد.

و از آن به بعد جزو بهترین هواپیماهای مسافربری شد و در بسیاری از پروژه‌های دیگر چون حمل شاتل فضایی نیز کمک کرد و حالا برادر کوچکتر جامبوجت پا به عرصه رقابت گذاشته است.

هواپیمای بوئینگ 787 وجه تمایز بسیار خاصی در نگاه اول با دیگر هواپیماها ندارد، زیرا اولاً سرعتش در حدود سرعت هواپیماهای امروزی است، در ثانی بین 200 تا 250 مسافر را حمل می‌کند و حتی در بخش کنترل نیز تمام اتوماتیک نیست و به دو خلبان احتیاج دارد.

ولی نکته اساسی که به چشم مسافران و ناظران عادی نمی‌آید مصرف سوخت بسیار پایین آن است که باعث کاهش هزینه‌های مسافران و خطوط هوایی می‌شود و این مسأله وجه تمایز اصلی آن با هواپیمای ایرباس A380 است.

راب پولاک قائم مقام بخش هواپیماهای تجاری شرکت بوئینگ اشاره‌ای به 787 می‌کند و می‌گوید: در این هواپیمای جدید به دنبال راهی نو در تجارت می‌گردیم. 787 امید اصلی شرکت بوئینگ است.

قرار است که 787 به عنوان پیشرفته‌ترین هواپیمای مسافربری در کلاس خودش باشد و حتی می‌تواند استانداردهای جدیدی را برای جهانیان به ارمغان بیاورد. بوئینگ 787، 15200 کیلومتر برد دارد که در میزان برد با ایرباس A380 برابر است، با وجود اینکه A380 بسیار بزرگتر از بوئینگ 787 است.

در بوئینگ 787 سعی شده که در تمامی وسائل و قطعات حتی در طراحی داخلی از میزان وزن بکاهند و به همین دلیل از انواع مختلف مواد کامپوزیتی استفاده شده است. مسئولان بوئینگ می‌گویند تاکنون پروژه ساخت و طراحی 787 برایشان حدود 10 میلیارد دلار هزینه داشته است.

بد نیست بدانید مسئولان بوئینگ شعار تبلیغاتی جالبی هم انتخاب کرده‌اند. آنها می‌گویند: به مسافران 787 به عنوان مشتریان ثابت خود می‌نگریم، زیرا در 787 آسایش کاملی برای مسافران در نظر گرفته‌ایم.

تمامی وسائل ارتباطی برای تک‌تک مسافران به صورت مجزا مهیا شده است. دسترسی آسان به اینترنت، جلوی هر کدام از مسافران یک مانیتور و گونه‌های مختلف دستگاه‌های صوتی و تصویری دیگر.

یکی از نکات جالب در پروژه ساخت 787 ایجاد یک سایت اینترنتی بود تا تمام افراد دنیا بتوانند پیشنهادهای خود را برای هواپیمایی که دلخواه‌شان است بدهند و مسئولان شرکت بوئینگ نیز نهایت استفاده از آن را بردند.

این سایت با نام World Design Team گشایش یافت و مسئولان بوئینگ با شعار «می‌خواهیم از رویای شما یک واقعیت بسازیم»، نظر مردم را جلب کردند. به این ترتیب شرکت بوئینگ می‌تواند ادعا کند و بگوید 787 ساخته دست خود مشتریان و مسافران است. حتی لقب Dreamliner هم با گرفتن آمار از مشتریان انتخاب شده است. در این رای‌گیری حتی به کودکان نیز اجازه انتخاب داده شد و حدود 2 میلیون کودک این لقب را که شایسته چنین هواپیمایی‌ است را انتخاب کردند.

در هر حال نتیجه رقابت بوئینگ و ایرباس را چند سال آینده خواهیم دید. ایرباس A380 که از امسال به خدمت خطوط هوایی کشورهای مختلف در آمد و از این نظر یک سال از بوئینگ 787 جلوتر است، ولی با این وجود مسئولان شرکت بوئینگ برای عقب نماندن از میزان فروش و هراس از تسخیر بازار توسط ایرباس، از سال 2004 شروع به پیش‌فروش هواپیماهای 787 کرده‌اند.

به گفته مقامات بوئینگ تاکنون 642 فروند از این هواپیما هریک به قیمت 150 میلیون دلار پیش فروش شده است که در این خصوص به یک رکورد جدید دست یافته است.

شرکت هواپیمایی "آل نیپون" ژاپن (All Nippon)، با سفارش پنجاه فروند بوئینگ 787 موفق شد اولین مشتری ای باشد که سفارش خود را دریافت می‌کند.پروازهای مستمر این هواپیما از سال 2008 آغاز خواهد شد.

ایرباس آ-۳۸۰ (Airbus A380) یک هواپیمای مسافربری پهن‌پیکر، چهار موتوره و دوطبقه ساخته شرکت ایرباس است. این هواپیما بزرگترین هواپیمای مسافربری جهان است. ساخت ایرباس آ-۳۸۰ از سال ۱۹۹۶ با عنوان A3XX آغاز شد و از سال ۱۹۹۸ با عنوان کنونی شناسانده شد.^[۱] نخستین بار در ۲۷ آوریل ۲۰۰۵ به صورت آزمایشی از تولوز فرانسه به پرواز در آمد و دو سال بعد در ۲۵ اکتبر ۲۰۰۷ نخستین پرواز تجاری آن برای شرکت هواپیمایی سنگاپور انجام شد. این پرواز از سنگاپور به مقصد سیدنی انجام شد.

ایرباس آ-۳۸۰ توانایی جابجایی تعداد زیادی مسافر دارد و کاربرد آن در سفرهای بین‌المللی و مسافت‌های طولانی است. تعداد صندلی آن در مدل استاندارد با سه کلاس مسافربری بالغ بر ۵۲۵ نفر است. در مدل‌هایی که تنها دارای یک کلاس اکونومی هستند، این ظرفیت تا ۸۵۳ نفر قابل گسترش است.

تاریخچه

مراسم معرفی نخستین نمونه هواپیمای ایرباس آ-۳۸۰

پس از گذشت بیش از ۲۰ سال از ورود هواپیمای موفق بوئینگ ۷۴۷ به خدمت، نیاز به ساخت هواپیمایی جدیدتر و به‌روزتر احساس می‌شد که از پیشرفت‌های عمده در فن‌آوری طراحی، مواد و روش‌های جدید ساخت استفاده نماید. در اوایل دهه ۱۹۹۰ میلادی، شرکت‌های هواپیماسازی ارباس با طرح A3XX و بوئینگ با طرح 747X و مکدانل داگلاس با طرح MD-12 فعالیت خود را برای ورود به این بازار آغاز کردند. طرح MD-12 پس از مدتی به علت شکست در بازاریابی توسط مکدانل داگلاس کنار گذاشته شد و پس از خریده شدن این شرکت توسط بوئینگ در سال ۱۹۹۷، عملاً مکدانل داگلاس از دور رقابت‌ها خارج شد.

هدف شرکت ارباس برای پروژه A3XX در ابتدا تولید هواپیمای غول‌پیکر جدیدی بود که هزینهٔ عملیاتی‌اش ۱۵٪ از هزینه‌های عملیاتی بوئینگ ۷۴۷ مدل ۴۰۰ کمتر باشد. در همین حال طرح 747X شرکت بوئینگ برای رقابت با ارباس عبارت بود از اعمال تغییراتی بر روی هواپیمای ۷۴۷ مدل ۴۰۰ که منجر به افزایش ظرفیت مسافر و کاهش هزینه‌های عملیاتی گردد. بنای طرح بر این بود که برای کاهش هزینه‌های پژوهش و طراحی از بالهای موجود ۷۴۷ و کابین خلبان و طراحی داخلی هواپیمای ۷۷۷ استفاده شود. برنامه بوئینگ برای پیشبرد طرح 747X با موفقیت چندانی همراه نبود؛ اختلاف طرح جدید بوئینگ با سلف خود به اندازه‌ای نبود که شرکت‌های هواپیمایی را به سرمایه‌گذاری روی آن ترغیب نماید. به این ترتیب بوئینگ در سال ۲۰۰۱ پروندهٔ طرح 747X را برای همیشه بست و فعالیت‌های شرکت را بر روی دو طرح متمرکز کرد: بهینه‌سازی ۷۴۷ مدل ۴۰۰ و همچنین پژوهش روی ساخت هواپیماهای کوچک‌تر با بُرد بلند که نهایتا به ساخت هواپیمای ۷۸۷ منجر شد.

بحران مالی جنوب شرق آسیا در اواخر دهه ۱۹۹۰، شرکت ارباس را وادار کرد که طرح A3XX را به نحوی تغییر دهد که هزینه‌های عملیاتی آن تا ۲۰٪ کمتر از هزینه‌های عملیاتی هواپیمای ۷۴۷ مدل ۴۰۰ باشد تا شرکت‌های هواپیمایی را تشویق کند که برای صرفه‌جویی در هزینه‌های جاری از طرح ارباس پشتیبانی کنند. طرح نهایی ارباس منجر به تولد نخستین هواپیمای مسافربری کاملاً دو طبقه شد. این هواپیما همچنین از مزایایی چون کاهش قابل ملاحظه مصرف سوخت، استفاده از فن‌آوری‌های جدید در ساخت مواد، پیشرانه‌های مدرن و کاهش هزینه‌های نگهداری نسبت به هر صندلی برخوردار است.

طرح A3XX در نهایت به آ-۳۸۰ تغییر نام داد. آ-۳۸۰ که بزرگترین هواپیمای مسافربری جهان است، با گنجایش ۵۵۵ صندلی و با بردی معادل هشت هزار ناتیکال مایل بدون توقف، برای نخستین بار در آوریل ۲۰۰۵ به پرواز در آمد. این هواپیما در سال ۲۰۰۲ وارد مرحله تولید گشته و تولید اولین نمونه تجاری این هواپیما از ماه مه سال ۲۰۰۴ آغاز شد. اولین پرواز این هواپیما نیز چندی بعد با موفقیت با موتورهای رولزرویس انجام پذیرفت و از اواخر سال ۲۰۰۷ وارد خدمت ناوگان هوایی شرکت هواپیمایی سنگاپور و سایر شرکت‌های سفارش دهنده شد.

 پیشرانه‌های ایرباس آ-۳۸۰

موتور جت ایرباس آ-۳۸۰ ساخت شرکت رولزرویس

این هواپیما توسط چهار دستگاه موتور جت نیرودهی می‌شود که هر یک حداکثر ۷۰٬۰۰۰ پوند نیرو تولید می‌کنند. بسته به نوع سفارش، این هواپیما به موتورهای بریتانیایی رولزرویس (Rolls-Royce Trent 900) یا موتورهای آمریکایی ساخت شرکت‌های جنرال الکتریک و پرات اند ویتنی (Engine Alliance GP7000) مجهز می‌شوند. به وسیله این موتورها، عملیات برخاست می‌تواند در باندی تقریباً به طول ۳ کیلومتر در سطح دریا در دمای ۱۵ درجه بالای صفر با حداکثر وزن انجام پذیرد. هر یک از این موتورها در مقاسیه با موتورهای هواپیمای بوئینگ ۷۴۷ حدود ۷٬۰۰۰ پوند بیشتر قدرت دارند، که البته با توجه به وزن بیشتر هواپیمای ایرباس آ-۳۸۰ که به مراتب از جامبوجت بالاتر است چنین مسئله‌ای طبیعی جلوه می‌کند.

 کابین خلبان

کابین خلبان شیشه‌ای در هواپیمای ایرباس آ-۳۸۰

هواپیمای آ-۳۸۰ دارای کابین خلبان شیشه‌ای و مشابه سایر مدلهای ایرباس است. اندازه صفحه‌های نمایشگر اطلاعات بین ۱۵ تا ۲۰ سانتیمتر ( ۶ تا ۸ اینچ) است. ابزارهای ناوبری تمام اوتوماتیک هستند. کابین خلبان ایرباس آ-۳۸۰ دارای دوربین نمایش هواپیما از بیرون٫ صفحه کلید و دارای سیستم پیشرفته ناوبری و جهت‌یابی است.

 فرودافزار

ارابه فرود مرکزی هواپیمای ایرباس آ-۳۸۰

ارابه‌های فرود این هواپیما شامل ۲۲ چرخ و ساخت شرکت گودریچ است که شامل دو پایه زیر بال هر یک با ۴ چرخ، دو پایه مرکزی زیر بدنه هر بک با ۶ چرخ، و دو چرخ دماغه هواپیما است. این هواپیما می‌تواند دور ۱۸۰ درجه‌ای را در مسافتی به طول ۵۶٫۵ متر انجام دهد، که ۳٫۵ متر از ۶۰ متر استاندارد ابعاد فرودگاه‌ها کمتر است. بالاترین سرعت عملیاتی هواپیمای ایرباس آ-۳۸۰ حدود ۱۰۶۲ کیلومتر بر ساعت و برد آن هشت هزار مایل دریایی یا پانزده هزار کیلومتر با بیشترین تعداد مسافر است. زمان بارگیری کامل در فرودگاه یا پایانه هوایی مرکزی شامل پیاده کردن مسافران، تمیز کردن محیط داخلی هواپیما، سرویس‌های دیگر و سوار کردن مسافران برای پرواز بعدی حداقل ۹۰ دقیقه به طول می‌انجامد.

مشخصات

• فاصله نوک دو بال: ۷۹٫۶۵ متر
• طول: ۷۲٫۷۵ متر
• ارتفاع: ۲۴٫۰۸ متر
• ظرفیت مسافر: ۵۲۵ نفر در ۳ کلاس ٫ ۶۴۴ نفر در دو کلاس ٫ ۸۵۳ نفر در یک کلاس
• بیشینه سرعت: ۰٫۸۹ ماخ (۱۰۶۱٫۹ کیلومتر بر ساعت)
• بُرد پرواز: ۱۴٬۸۱۵ کیلومتر
• میزان مصرف سوخت : ۳۱۰٬۰۰۰ لیتر

مدل‌ها

چیدمان صندلی‌ها در هر دو طبقه

• A380-700 بدنه کوتاه.
• A380-800 مدل پایه برای حمل مسافر در سه کلاس.
• A380-800F مدل ترابری با توان حمل ۱۵۰ تن بار.
• A380-900 بدنه طولانی برای حمل مسافران بیشتر.

تاریخ‌های مهم

• نخستین پرواز آزمایشی: ۲۷ آوریل ۲۰۰۵ از تولوز، فرانسه
• نخستین پرواز تجاری: ۲۵ اکتبر ۲۰۰۷ از سنگاپور به مقصد سیدنی، شرکت هواپیمایی سنگاپور
• نخستین پرواز تجاری به اروپا: ۱۸ مارس ۲۰۰۸، از سنگاپور به مقصد فرودگاه هیثرو در لندن، شرکت هواپیمایی سنگاپور